Leven & liefde

Geschreven door: Melle Knulst op 13 maart 2012

‘Liefde in tijden van cholera’. De titel van een roman van de Colombiaanse schrijver García Márquez. Het is het levensverhaal van een man die zijn leven in dienst stelt van zijn liefde voor het leven – en zijn jeugdliefde in het bijzonder. Ze blijft door een reeks van omstandigheden (klasseverschil, huwelijk met de notabel van het dorp) lang voor hem onbereikbaar. Hij leeft zijn leven, heeft (tal van) vriendinnen, “maar blijft haar trouw”, zo schrijft Márquez. Op hoogbejaarde leeftijd ten slotte, wordt zij weduwe en begint hij opnieuw – maar nu met de tact van de ouderdom - haar het hof te maken. Een (prachtige) liefdesroman over twee mensen in hun ‘gouden jaren’ terwijl de dood nadert.

In het leven kan het ook anders gaan. In ‘Liefde in tijden van verwarring’ schrijft Marcelle Mulder over wanneer iemand door dementie zijn geheugen verliest, en dan soms opnieuw verliefd wordt, juist zoals in zijn of haar jeugd. En soms anderen kan vergeten. Lees in Zorg & Zeggenschap (voorjaar 2012) het artikel over hoe mensen in de omgeving met mededogen om kunnen gaan met deze behoefte aan intimiteit en nabijheid. Het artikel kan aanleiding zijn voor gesprek in de zorginstelling.

Contact

Contact is breder gezien de rode draad in dit LOC-tijdschrift. Ook bijvoorbeeld in hoe thuiszorgorganisatie ZorgAccent wijkgericht is gaan werken. Cliënten krijgen minder verschillende mensen over de vloer, kunnen beter contact opbouwen met de paar verzorgenden. Die kunnen hierdoor nu beter aansluiten bij wat in het leven van de cliënt voor hem of haar van waarde is.

Heinz Mölders organiseert ‘multilooggesprekken’ voor mensen met psychiatrische problemen én mensen in hun omgeving. Cliënten, zorgverleners, familie en anderen komen met elkaar in gesprek, luisteren naar elkaar zónder oordeel of advies én boren zo eigen kracht aan. Ik bezocht in Amsterdam hiervan een inspirerende bijeenkomst.

In gesprek

In gesprek is ook het thema in de laatste levensfase. “Hoe wil ik leven als ik (ooit) dood ga?” Het is eigenlijk een vraag voor iedereen…Maar sommige mensen weten dat ze niet lang meer te leven hebben of maken het van dichtbij mee. Voor jongeren is het veelal ver weg. Maar bijna iedereen vindt het moeilijk om erover te praten. Want waar moet je over hebben? Hoe doe je dat? En waarom zou je praten over doodgaan?

Mensen gaan vanuit hun waarden heel verschillend om met het levenseinde. Zelfbeschikking bijvoorbeeld, daar denken mensen heel verschillend over. In de komende Zorg & Zeggenschap een artikel over hoe mensen (vanuit verschillende waarden) met elkaar in gesprek kunnen komen over de laatste levensfase.

Het onderwerp raakt iedereen. Voor cliëntenraden kan het misschien aanleiding zijn om eens te praten over de vraag: hoe kan in de zorginstelling een open sfeer worden bevorderd? Waarin het gangbaar is te kunnen spreken over persoonlijke vragen rond de laatste levensfase? In 2012 zal ik daarover schrijven in Zorg & Zeggenschap en informatie opnemen in het dossier dialoog over het levenseinde.

Dialoog

Dialoog is óók een thema voor cliëntenraden en LOC. Hoe kunnen cliëntenraden goed contact opbouwen met de achterban? En voor LOC is het een leidraad voor: hoe we cliëntenraden én zorgorganisaties optimaal willen ondersteunen. Meer hierover in Zorg & Zeggenschap (voorjaar 2012) en op deze LOC-website.