Beleidstaal met grote gevolgen
Geschreven door: Marthijn Laterveer op 17 augustus 2012
Vlak voor de verkiezingen zijn er dagelijks ferme uitspraken van politici in de media. Allerlei onderwerpen komen daarbij aan de orde. Maar er zijn ook voornemens waar niemand het over heeft. Die ondanks hun impact nauwelijks verontwaardiging oproepen. Misschien omdat ze nogal technisch lijken. Een duidelijk voorbeeld is het schrappen van de zorgzwaartepakketten 1, 2 en 3 per 1 januari 2013. Weinig Nederlanders snappen wat dat precies inhoudt.
Lenteakkoord
In het Lenteakkoord staat het schrappen van zorgzwaartepakketten (ZZP’s) 1, 2 en 3 nogal beleidsmatig. Bij nieuwe aanvragen krijgen mensen voortaan geen ZZP 1, 2 of 3 meer. Zij ontvangen de zorg thuis. En betalen daarmee ook zelf hun woning. Awbz-geld gaat alleen nog naar de zorg. Het klinkt mooi. Na vele jaren van discussies komt er eindelijk scheiden van wonen en zorg. Zorggeld gaat alleen nog naar de zorg. Mensen hoeven hun eigen huis niet te verlaten. Ze krijgen meer keuzemogelijkheden. En dat al vanaf aanstaande januari. Eindelijk daadkracht! Prachtig toch? Of niet?
Systemen en mensen
Systeemtechnisch zal het wel kloppen. Inderdaad zijn er veel mensen die in hun eigen huis willen blijven wonen. Ook als ze zorg nodig hebben. Maar niet tot elke prijs. En niet iedereen. Vanuit de mens gezien is er toch echt een ander verhaal. Laten we eens focussen op een oudere en een GGz-cliënt.
Mevrouw Jansen
Mevrouw Jansen is 92 jaar. Zij woont één hoog in een portiekwoning. Ze heeft nog één broer, die ver weg woont. Haar kinderen komen in het weekend. Haar beste vriendin is vorig jaar overleden. Mevrouw Jansen is steeds slechter ter been. Ze kan niet meer alleen naar de WC. Ze heeft steeds meer hulp nodig. Ze is een prater en heeft levensvreugde door anderen aan het lachen te maken met haar verhalen. Maar ze kan geen trap meer lopen en komt haar huis niet meer uit. Daardoor is ze aan het vereenzamen. Als ze naar de WC moet komt hulp soms niet op tijd. Mevrouw Jansen heeft zich ingeschreven voor een verzorgingshuis. Zij krijgt ZZP 3. Ze verhuist naar een verzorgingshuis en fleurt daar helemaal op. En hoe zal dat zijn als ze niet nu maar na 1 januari zorg zou willen hebben? Dan zit zij alleen thuis. Tenzij de gemeente in een paar maanden tijd voldoende gelijkvloerse woningen voor ouderen met recreatiemogelijkheden weet te bouwen. En de thuiszorg in staat is ieder moment te komen als mevrouw naar de WC moet. En in de buurt een wijkcentrum is waar expertise over ouderen is. Conclusie: dat gaat niet lukken voor 1 januari.
Alex Groothuis
Ander voorbeeld: Alex Groothuis is 19 jaar. Hij komt uit een gezin met veel problemen. Zijn vader heeft het gezin verlaten en zijn moeder is verslaafd aan alcohol. Er zijn veel schulden. Hij wil graag kok worden, maar heeft last van een psychiatrische aandoening. Thuis wonen is geen optie, het gezin biedt hem geen stabiliteit. Zijn psychiatrische problemen verergeren als hij langer thuis is. Zelfstandig wonen is ook geen optie: hij heeft geen geld en kan dat niet aan. Door de beschutting van een beschermende woonvorm krijgt hij structuur. Hij is daardoor begonnen aan een opleiding tot kok. Het geeft hem zelfvertrouwen dat hem dat lukt. En na 1 januari? Dan kunnen mensen als Alex niet meer in een beschermende woonvorm terecht. Zij krijgen de zorg ambulant. In zijn geval in een woonsituatie waar de problemen verergeren. Tenzij hij op een andere manier een beschermde woning kan krijgen. En er aandacht is voor structuur in zijn leven. Conclusie: dat gaat niet lukken voor 1 januari!
Oplossingen
Is in de instelling alles dan zo goed? Nee. Het is prima om te kijken hoe we de diversiteit van wonen, zorg en welzijn kunnen vergroten. En daarmee ook de mogelijkheden te vergroten om zorg in de thuissituatie te ontvangen. Maar dat is niet voor iedereen een oplossing. Er zijn mensen die liever geclusterd wonen. Of bij wie de thuissituatie een oorzaak van ontstane problemen is. Er moet nogal wat gebeuren om daaraan tegemoet te komen. Zoals: het bouwen van voldoende geschikte woningen, het voorkomen van stapeling van kosten, voorzieningen in de wijk, scholing van personeel in de zorg.
Oproep aan politiek
Dat kan onmogelijk voor 1 januari 2013. Op papier staat het er mooi, maar teveel mensen worden hiervan de dupe. Dus politiek: toon daadkracht en stel de maatregelen uit. Regel eerst de randvoorwaarden goed. En denk vanuit mensen in plaats vanuit systemen. Laten we vooral kijken naar de potentie van mensen en dan met elkaar een mooi systeem bouwen, dat mensen faciliteert en stimuleert. Zodat zij van waarde kunnen zijn voor zichzelf en voor de maatschappij.
LOC wil de komende periode de politiek duidelijk maken dat een overhaaste afschaffing van ZZP 1, 2 en 3 zeer onverstandig is. Wij willen dat graag samen met cliëntenraden doen. Wilt u daar aan meewerken? Bijvoorbeeld door een brief te schrijven of uw zorgen te uiten. Neem dan contact op met onze vraagbaak: vraagbaak@loc.nl of 030 284 32 40 (op werkdagen van 9.00 tot 13.00 uur).
Reacties
Reageer op deze blog
Weblog auteur
Blogauteur: Marthijn Laterveer
Blogt sinds: 2011-08-19
Aantal blogs: 4