LOC: minder vrijheidsbeperkingen in wetsvoorstel Zorg en dwang

Geestelijke gezondheidszorg (GGz) | Verpleging & Verzorging (V&V) | Waarde-volle zorg | Wet- en regelgeving | Vrijheidsbeperking (Vrijheid)

In een brief aan de Tweede Kamer doet LOC een aantal voorstellen tot wijziging in het wetsvoorstel Zorg en dwang, die vrijheidsbeperkingen tegen moeten gaan. Binnenkort behandelt de Kamer het wetsvoorstel Zorg en dwang, dat de toepassing van dwang bij de behandeling van psychogeriatrische cliënten en mensen met een verstandelijke beperking regelt. 

LOC hecht veel waarde aan dit onderwerp en vindt, vanuit haar visie ‘waarde-volle zorg’ dat er in onze samenleving plaats moet zijn voor kwetsbare mensen. Voor alle mensen die afhankelijk zijn van zorg is ‘leven in vrijheid’ van waarde en daarom is het belangrijk dat zorg daarop gericht is. Natuurlijk is het belangrijk om voor iemand beslissingen te (durven) nemen, wanneer er expliciet gevaar dreigt voor iemand zelf of voor anderen. Maar ook dan blijft het noodzakelijk om steeds in gesprek te blijven en het gesprek aan te willen gaan en samen met de partners, familie en mantelzorgers te kijken wat iemand op dat moment nodig heeft en wél kan om zijn leven te kunnen leiden.

Een aantal punten uit de brief op een rij:

Terugdringen vrijheidsbeperking

Het veelvuldig en landurig gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen, zoals het gebruik van onrustbanden en het voorschrijven van antipsychotica aan demente verpleeghuisbewoners, is volgens LOC een vorm van handelingsverlegenheid. LOC vindt dat het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen altijd tijdelijk moet zijn, zo kort mogelijk en altijd gericht op afbouw. En dat, als dat niet lukt is, het belangrijk dat zorgaanbieders structureel om extern advies vragen. Ook stelt LOC voor het gebruik van onrustbanden te verbieden.

Rechtsbescherming

LOC vindt het van wezenlijk belang voor de rechtspositie van psychogeriatrische cliënten en mensen met een verstandelijke beperking, dat zij een beroep kunnen doen op gekwalificeerde cliëntenvertrouwenspersonen. Zij kunnen namelijk een belangrijke rol vervullen als adviseur van de cliënt bij het overleg over het zorgleefplan.

Toezicht en klachten

Beperking van de vrijheid grijpt diep in in het leven van mensen. Daarom is het belangrijk dat een onafhankelijke instantie toezicht houdt op de toepassing van vrijheidsbeperking. De Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) kent een meldingsplicht bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Bij de komst van de Wet Zorg en dwang vervalt deze meldingsplicht, maar LOC wil dat deze meldingsplicht behouden blijft. Daarnaast LOC pleit ervoor één onafhankelijke landelijke commissie te vormen voor deze wet, de Wet Cliëntenrechten Zorg, de Wet Zorg en de Wet Verplichte GGz. Zo’n commissie kan dan veel expertise opbouwen én cliënten of hun familie hebben een duidelijk aanspreekpunt.

Lees of download de volledige brief aan de Tweede Kamer hier.