Ouderen voor ouderen: glimp van een nieuwe samenleving

Verpleging & Verzorging (V&V) | Thuiszorg (Tz) | Welzijn (Wz)

De film 'Ouderen voor ouderen' laat de kracht zien van ouderen die anderen bijstaan. Lees hieronder meer over LOC's visie van deze film. Aan de rechterkant van het scherm kunt u een trailer van de film zien. De film is te bestellen bij LOC meer daarover leest u in het blauwe kader rechts. 

‘Ouderen voor ouderen’: een glimp van een nieuwe samenleving

“Vanaf 2011 vergrijst Nederland in versneld tempo. De omvangrijke babyboomgeneratie en het snel gegroeide aantal niet-westerse allochtonen leveren in de komende decennia een grote bijdrage aan de vergrijzing.” Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek in Demografie van de vergrijzing.

De boodschap over de toename van het aantal ouderen in Nederland, wordt vaak gekoppeld aan allerlei maatschappelijke problemen die daarmee samenhangen. Een daarvan is dat al die ouder wordende Nederlanders ook een beroep gaan doen op zorg. En door die toename wordt het huidige zorgsysteem onbetaalbaar. Gevolg is dat vele opeenvolgende kabinetten de ene na de andere verbouwing van het zorgsysteem in gang zet. In de hoop dat het zo bestand zal zijn tegen de ‘tsunami van 65-plussers’ die Nederland de komende jaren overspoelt. De kern van de boodschap: “de ouderdom is een maatschappelijk probleem”.

In haar visie op ‘waarde-volle zorg' zegt LOC dat antwoord geven op maatschappelijke problemen door continu te sleutelen aan het systeem van de zorg, niet leidt tot duurzame oplossingen. In die visie beargumenteert en onderbouwt ze dat het huidige systeem namelijk ingericht is vanuit de beleving van ‘beperking’ en ‘schaarste’. Want er is niet genoeg geld en dus kunnen we hen die de komende decennia ouder worden niet de zorg geven die zij nodig hebben.

Deze manier van kijken komt voort – en dat is logisch - uit dat we ouder worden vooral associëren met het hebben van beperkingen en aftakeling. En zo zien we de gezondheidszorg ook. Het is een systeem met beperkingen, omdat we met weinig middelen steeds meer ouderen en dus ‘beperkten’ zo goed mogelijk moet helpen. En dus zien we de samenleving als een systeem dat vooral door de gezonden wordt gedragen (‘zij’ betalen voor de beperkingen van de toenemende aantallen ‘ouderen’). En als dit de wereld is zoals we die zien, dan is dit ook de wereld zoals we die creëren. En dat – zo toont de werkelijkheid ons – blijkt geen duurzaam perspectief te zijn.

Want vanuit alle beperkingen die we zien, moeten we ook steeds werken aan hoe we het huidige systeem in stand kunnen houden. Daarom stellen we nu ook dat de burger ‘gezond gedrag moet gaan cultiveren’. We gaan dus aan preventie doen. Zo hopen we het aantal ‘beperkten’ in de samenleving te beperken. Dus ook gedachten omtrent preventie, gezondheid en gedrag zijn gebaseerd op het uitgangspunt van ‘schaarste’ en van ‘wat minimaal mogelijk is’.

LOC is een heel andere mening toegedaan. Het gaat om een perspectief op ouder worden en bijdragen aan de samenleving die ook de film ‘Ouderen voor ouderen’ prachtig in beeld brengt. Wat ons beeld van oudere mensen, als zouden die alleen te maken hebben met geestelijke of lichamelijke aandoeningen, moet radicaal veranderen.

En dat kan door uit de kaders van de beperking en de minimalisatie te durven stappen, zoals ook deze film doet wanneer die de kracht van ouderen die anderen bijstaan laat zien. Dan komen we tot een perspectief waarin er oudere burgers zijn die niet alleen zorg nodig hebben, maar die zorg geven. En we komen tot een perspectief waarin ouderen die een beperking hebben niet alleen maar dat zijn: een burger met een ziekte is. Maar dat die ook een mens is met waarden, potenties en dus mogelijkheden. Dan hebben we niet een samenleving met gezonde burgers en ‘beperkte’ burgers die – op basis van een ‘solidariteitsgedachte’ die uitgaat van ‘sterken’ die solidair zijn met ‘zwakken’ - ook mee mogen doen. Maar dan is er een samenleving waarin elk zijn eigen plek en volwaardige bijdrage heeft al naargelang zijn potentie. Dat is dus een radicaal ander uitgangspunt, waarin de toename van het aantal ouderen zeker een plek moeten krijgen als het gaat om de zorg die nodig is. Maar vanuit andere motieven dan ‘schaarste’ en ‘beperking’. Namelijk vanuit ‘kracht’ en ‘potentie’ en dus met een heel ander resultaat dan beelden en prognoses ons nu willen doen geloven. ‘Ouderen voor ouderen’ biedt een glimp op een andere toekomst.

Een toekomst waarin je burgers, oud of jong en kwetsbaar of gezond, werkelijke gelijkwaardigheid biedt. En op basis daarvan is er werkelijke solidariteit, zoals ook deze film laat zien.

We ondersteunen dat wat gezond is in mensen, zodat ze kunnen bijdragen op manieren die bij hen passen. Dus door ook maar niet alleen aandacht te hebben voor ziekte. Dan stimuleer je dat een mens zijn gezonde bijdrage kan leveren aan de samenleving. En dat die daardoor zijn mogelijkheden benut in plaats van uit te gaan van zijn onmogelijkheden. Hij doet dat binnen zijn eigen leven en binnen een samenleving waar hij als volwaardig mens deel van uitmaakt. Dat is het voorbeeld dat de ouderen in ‘Ouderen voor ouderen’ voorleven.