LOC: GGz-akkoord gedeeltelijke oplossing voor kostenvraagstuk

Geestelijke gezondheidszorg (GGz) | Financiën | Waarde-volle zorg

Voor hetzelfde geld moeten meer patiënten in de geestelijke gezondheidszorg worden behandeld en dus heeft minister Schippers van VWS een akkoord gesloten met verschillende partijen in de GGz.

Onder meer het aantal bedden moet de komende jaren worden afgebouwd en zal meer thuis worden behandeld en ondersteund. Het aantal bedden moet in 2020 met een derde minder zijn dan in 2008 het geval was. De kosten van GGz-zorg nam de afgelopen jaren met 5 procent toe.

Schippers sloot het akkoord met patiëntenorganisaties, beroepsverenigingen, zorgaanbieders en verzekeraars. Daarnaast krijgt de patiënt meer inspraak bij de behandeling. Voor intramurale patiënten wordt de financiering anders geregeld. Bij de financiering van instellingen wordt in de toekomst meer rekening gehouden met de prestaties die ze leveren.

Mogelijkheden en vragen

Vanuit het perspectief van cliënten gezien biedt het akkoord mogelijkheden om een impuls te geven aan de kwaliteit van leven van cliënten in de zorg. Tegelijkertijd stelt LOC zich vragen bij of het akkoord voldoende integraal is. Daarmee willen we zeggen dat we kunnen stellen dat er eenzelfde aantal cliënten behandeld moet kunnen worden voor hetzelfde geld, maar dat dat ook veel vraagt van hoe we de zorg organiseren. 'Mensen thuis laten wonen' is een te eenzijdige oplossing. Want daarbij komt niet de vraag aan de orde wat - in de eerste plaats - voor de cliënt het meest van belang is. Hoe wil hij zijn leven (weer) ter hand leren nemen? Past daar een behandeling thuis bij? Of heb je juist een verblijf in een zorgorganisatie nodig? En wie bepaalt dan uiteindelijk welke vorm het wordt? En welke zorg heb  je dan nodig? Is de zorg zoals we die nu bieden voldoende? Leidt die tot werkelijk 'herstel'? En wat is 'herstel' volgens de cliënt zelf?

Verder moet het akkoord leiden tot een grotere tolerantie en dus acceptatie in de samenleving van cliënten die te maken hebben met een 'psychische aandoening'. LOC stelt in haar visie op 'waarde-volle zorg' echter dat we niet hebben te werken aan een tolerantere samenleving als het gaat om het leren omgaan met 'gedrag dat anders is', maar dat het gaat om dat we de waarden van mensen leren zien, herkennen en erkennen. Zodat zij zich om wie zij zijn gewaardeerd weten. Dat gaat verder dan 'acceptatie van 'afwijkend gedrag'. Een akkoord over een verschuiving van de behandeling van cliënten in de GGz van intramuraal naar extramuraal kan dus een deel van de oplossing zijn van de kostenproblemen waar we voor staan. Maar het is geen integrale oplossing voor de vragen waar we GGz-breed en in de samenleving mee te maken hebben.

Ander perspectief

Daarvoor is een breder - en radicaal ander perspectief op de zorg en de samenleving nodig. LOC heeft dat perspectief al beschreven in haar visie op 'waarde-volle zorg'. Ze zal die visie vertalen naar een perspectief op een echt nieuwe GGz, die onderdeel uitmaakt van een samenleving waarin mensen en hun waarden ertoe doen - of ze nu cliënt van de GGz zijn of niet. En die waarden zijn het uitgangspunt van hoe we de samenleving en de zorg inrichten en dat moet naar de mening van LOC verder gaan dan de vraag of we meer cliënten thuis willen behandelen of niet.