LOC: verplicht meewerken familie is overnemen verantwoordelijkheid

Begin augustus kwam in het nieuws dat twee verpleeghuizen van zorgorganisatie Vierstroom familieleden van bewoners gaan verplichten mee te helpen. Door familie te verplichten bij te dragen, lijkt Vierstroom de verantwoordelijkheid van de familie en bewoner voor hun eigen leven over te nemen vindt LOC-directeur Yvonne van Gilse. 

Het expriment waarbij familie verplicht worden mee te helpen voor tenminste 4 uur per maand begint in het najaar en geldt alleen voor nieuwe bewoners. Vrijdag 3 augustus sprak LOC-directeur Yvonne van Gilse in het MAX-radioprogramma Wekker-Wakker! over het onderwerp samen met Jeroen van der Oever van de Vierstroom. "Als we in de toekomst willen zorgen voor goede verpleeghuiszorg is de familie ook een belangrijke factor," verdedigt Jeroen van der Oever het besluit van de Vierstroom. "We accepteren niet het niveau van welzijn wat we met de Awbz kunnen betalen. We vinden dat alle familie op de een of andere manier betrokkenheid moet hebben."

Familie vervult een belangrijk rol, vindt ook Yvonne van Gilse. "En opzich is het prima dat familie een rol krijgt in de zorg en ook mede verantwoordelijk is. De vraag is wel of verplichten zoals dat hier genoemd wordt, helpt om te zorgen dat de familie gaat doen wat de bedoeling is en dat met plezier gaat doen. Als je aan famlieleden vraagt wat kunt u betekenen voor uw naaste, dan kunnen zij zelf aangeven wat zij bij kunnen dragen."

Gesprek

Veel familie wil graag bijdragen aan het levensgeluk van een naaste of dierbare. Ook als die woont in een zorginstelling. Tegelijk weten familieleden vaak niet wat wel en niet kan als een dierbare in een zorginstelling woont. Omdat het gesprek tussen familieleden, bewoners en medewerkers over hoe zij samen invulling geven aan dat wat de bewoner nodig heeft, niet op gang komt.

Door familie te verplichten bij te dragen, lijkt Vierstroom de verantwoordelijkheid van de familie en bewoner voor hun eigen leven over te nemen. Waarmee de gelijkwaardigheid in de relatie tussen Vierstroom en familie verstoord wordt. Terwijl veel familie en bewoners zich toch al afhankelijk voelen van de zorginstelling. Verplichten lijkt op gespannen voet te staan met invulling geven aan een volwaardige relatie tussen zorginstelling, bewoners en hun naasten. Verplichten benadrukt ongelijkwaardigheid; want op grond waarvan kan een zorginstelling familie verplichten?

Volwaardige relatie

In een volwaardige relatie wordt in alle openheid gesproken over hoe ieder naar vermogen bijdraagt aan het levensgeluk van de ander. Zodat die ander zich van waarde voelt. Om vanuit dat gevoel bij te kunnen dragen naar vermogen. Ook als je afhankelijk bent van zorg. En door dat op die manier te doen, ervaren ook familieleden en medewerkers levensvreugde en werkplezier.

Als familie uitgenodigd wordt bij te dragen op een manier die bij hen past, hoeven ze niet verplicht te worden. En door in gesprek te gaan, kun je er ook achter komen waarom sommige familieleden niet bij kunnen dragen, bijvoorbeeld omdat er sprake is van verstoorde verhoudingen. Door te verplichten lijkt de ruimte om te zoeken naar voor ieder passende vormen van bijdragen klein. Terwijl ieder gebaat is bij het zoeken naar ruimte zodat ieder zich in zijn waarde gelaten voelt.

Ander oplossingen

In de LOC-visie 'waarde-volle zorg' (klik hier) wordt een ander perspectief geschetst. Zorg die aansluit bij dat wat van waarde is voor de ander. Kijkend vanuit dat perspectief kunnen andere oplossingen ontstaan in deze discussie die door Vierstroom terecht geagendeerd is.

Luister het gesprek op Radio 5 terug via deze link. Klik vervolgens op 3 augustus, Wekker-Wakker! en tot slot 8 uur. Het gesprek begint na ongeveer 10 minuten.