Ouderen aan zet - Versterken van de eigen regie middels het zorgplan

datum publicatie:4 september 2012 [print]

LOC werkt met Perspectief samen aan het project Ouderen aan Zet. De komende jaren wordt gekeken hoe zorgleefplannen bijdragen aan de kwaliteit van leven van ouderen. Dat gebeurt door middel van interviews met de direct betrokkenen bij de zorg: de oudere zelf, de zorgverlener en de omgeving. In dit dossier houden we u op de hoogte van de ontwikkelingen binnen het project.

Hoe doen we dat?

Zorg voor ouderen is in verandering en staat volop in de belangstelling. Media-aandacht en onderzoek laten zien dat de kwaliteit van zorg voor ouderen vaak onvoldoende is. Een van de maatregelen die de overheid heeft genomen is de wettelijke verplichting voor een zorgplan als mensen langdurig een beroep moeten doen op professionele zorg. Dit plan moet totstandkomen in dialoog tussen de zorgvrager en de zorgverlener en bevat bindende zorgafspraken. Een centrale aanname daarbij is dat een zorgplan de positie van de zorgvrager versterkt en dat een plan leidt tot zorg en ondersteuning die is afgestemd op de behoeftes van de zorgvrager en daardoor tot behoud van een goed leven in de samenleving. Het zorgplan geeft dus aanknopingspunten, zowel in het proces (regie bij de cliënt en zijn vertegenwoordigers) als wat betreft de inhoud (persoonlijk passende zorg en ondersteuning) om de kwaliteit van leven van ouderen te vergroten.

Met het project Ouderen aan Zet willen Perspectief (zie gele kader) en LOC Zeggenschap in zorg, vanuit het perspectief van de oudere zorgvrager zelf en zijn haar familie/netwerk, zichtbaar maken wat het effect is van het zorgplan en het zorgplangesprek op de kwaliteit van leven van oudere zorgvragers en doorgaans ook hun partners en/of familieleden. Behoud van zeggenschap en optimale maatschappelijke participatie zijn daarvan belangrijke pijlers.

'Reispakket' van Vilans geeft aandacht aan mentaal welbevinden

Cliënten in de ouderenzorg vinden het erg belangrijk dat zij aandacht krijgen voor hun mentale welbevinden. Veel zorgorganisaties en hun medewerkers geven graag gehoor aan deze behoefte, maar weten niet goed hoe. Daarom ontwikkelde Vilans een originele en praktische methode om hierbij te ondersteunen. Met het reispakket Mentaal Welbevinden nemen zorgmedewerkers hun cliënt mee op reis door het domein mentaal welbevinden. >> lees verder

Reportage: praten over kwaliteit van leven

In het project Ouderen aan Zet wordt gekeken hoe zorgleefplannen bijdragen aan de kwaliteit van leven. Evaluatoren praten met ouderen en hun familie en met de zorgverlener. Een verslag van ’n evaluatie. De twee projectmedewerkers van Ouderen aan Zet die de evaluatie doen, voelen zich meer dan welkom in het tehuis. Tijdens de twee dagen durende evaluatie hebben ze zelfs een eigen kantoortje voor onderling overleg en voor het voeren van gesprekken met medewerkers of familie. Met bewoners wordt veelal in hun eigen vertrouwde omgeving gepraat. Zo worden het echte gesprekken over wat er in hun kamer te zien is, wat hen beweegt in het leven. En natuurlijk over het zorgleefplan. Alles blijft strikt vertrouwelijk. >> lees verder

Zorgleefplanwijzer, hulp bij werken met zorgleefplannen in de praktijk

Zorgleefplannen zijn tegenwoordig verplicht als je drie maanden of langer wettelijke zorg ontvangt. Op de website Zorgleefplanwijzer.nl kunnen zorgverleners hulp krijgen bij het werken met zorgplannen in de praktijk. Het zorgleefplan is sinds januari 2008 verplicht voor elke cliënt. In de praktijk komt hier nogal wat bij kijken. Er is behoefte aan informatie en hulp bij het implementeren van het zorgleefplan binnen het dagelijkse werk en organisaties. Zorgleefplanwijzer.nl speelt in op deze behoefte. De site wordt regelmatig voorzien van nieuwe informatie, artikelen en downloads. >> lees verder

Zorgleefplannen: draagt het bij aan kwaliteit van leven of omdat het moet?

In het project Ouderen aan Zet wordt de komende jaren gekeken in hoeverre zorgleefplannen bijdragen aan de kwaliteit van leven van ouderen. Inmiddels zijn de eerste evaluaties, waarbij gesproken wordt met medewerkers, ouderen en omgeving, uitgevoerd. Welke eerste indrukken kwamen daaruit naar voren?

Zorgleefplannen zijn tegenwoordig verplicht als je drie maanden of langer wettelijke zorg ontvangt. LOC is al sinds jaar en dag vraagbaak en vertegenwoordiger van cliëntenraden in de langdurige zorg. Perspectief, kenniscentrum voor inclusie en zeggenschap, brengt nu samen met LOC in kaart hoe zorgleefplannen kunnen bijdragen aan kwaliteit van leven van ouderen. Dat gebeurt op dit moment door middel van evaluaties bij vier organisaties verspreid over het land. Want, zo vindt zowel Perspectief als LOC, iedereen moet een waardevolle rol kunnen hebben in de samenleving. En daarbij mag niemand worden buitengesloten. >> lees verder

Zorgleefplan / Leefplan

In het project Ouderen aan Zet kijken we hoe zorgleefplannen bijdragen aan de kwaliteit van leven van ouderen. In een zorgplan of zorgleefplan wordt de zorg die het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) heeft geïndiceerd, vertaald in individuele doelen, behoeften en wensen van de cliënt. Een zorgaanbieder legt voor elke individuele cliënt de afgesproken zorg vast in het zorgplan. Afhankelijk van het soort instelling en/of de functie van het plan, wordt ook wel gesproken van zorgleefplan of behandelplan. Wilt u meer weten? Bekijk ook de volgende brochures/ tools:

Brochure met achtergrondinformatie over de verschillende soorten zorgleefplannen.
Brochure 'Uw eigen leefplan'. Brochure om in te vullen. Vier hulpmiddelen helpen u daarbij.
Website Uw eigen leefplan U kunt op deze website uw eigen leefplan samenstellen en leest u meer over het leefplan.
Advieswijzer ‘Zorgleefplan, wat kun je ermee?’ voor cliëntenraden die gevraagd of ongevraagd de directie willen adviseren over het zorgleefplan. Deze advieswijzer is digitaal beschikbaar en kan ook in brochurevorm bij de LOC worden besteld.
Set kaarten Scoren op Kwaliteit speciaal voor cliëntenraden die willen weten wat de ervaringen van cliënten zijn met het zorgleefplan.

Stel je voor: een beter leven voor ouderen

Zorg waarbij (het leven van) de mens centraal staat. LOC (in haar visie ‘waarde-volle zorg’, zie kader) en Perspectief (al sinds de oprichting 12,5 jaar geleden) zetten zich hier in Nederland voor in. In Australië is men wellicht al verder met projecten als ‘The People at Centre Stage’ en met name ‘Better Practice Project’. Hierin wordt gezocht naar een innovatief model waarin ouderen meer keuzes en controle krijgen over de zorg die zij ontvangen, met behoud van autonomie en eigenheid. Ofwel het ‘hervormen van de ouderenzorg’. >> lees verder

Ouderenaanzet.org

Op www.ouderenaanzet.org staat alles wat met het project Ouderen aan Zet te maken heeft. Over het doel, over de aanpak, over de uitvoering en wat ons inspireert om hier mee aan de slag te gaan.

Voor meer informatie over het project neem contact op met:

Projectleider Wil Molenaar
w.molenaar@perspectief.org
010-4074747
06-11017327
Projectmedewerker Dianne den Ouden
d.denouden@perspectief.org
030-2363000

Dossier Ouderen aan Zet

Tijdspad

Het project loopt van april 2011 tot eind 2013 en bestaat uit vier fasen.

Fase 1 is de opstart- en voorbereidingsfase.
In Fase 2 volgt de uitvoering van de zorgplantoetsingen.
In fase 3 vinden vervolgbijeenkomsten plaats in de vorm van trainingen om de uitkomsten van de zorgplantoetsingen in te bedden binnen de organisatie.
Het project wordt in fase 4 afgesloten met een landelijke studiedag, een eindpublicatie en een handreiking voor zorgorganisaties en cliënten met als doel het instrument landelijk en structureel toe te passen.

Perspectief

Perspectief is een onafhankelijke netwerkorganisatie die, samen met mensen die ondersteuning krijgen, werkt aan een goed leven voor iedereen. Perspectief verbindt en inspireert mensen en organisaties rondom inclusie en zeggenschap. In tien jaar tijd is Perspectief uitgegroeid tot het kenniscentrum voor inclusie en zeggenschap en heeft als kernactiviteiten het uitvoeren van evaluaties, het ontwikkelen en uitvoeren van trainingen en het werken aan innovatie en verdieping. Kijk voor meer informatie op: www.perspectief.org.

Artikel Zorg&Zeggenschap

In de zomer van 2012 stond een uitgebreid artikel over het project Ouderen aan Zet in LOC's Zorg & Zeggenschap. In het artikel 'Draagt het zorgleefplan bij aan kwaliteit van leven en zeggenschap?' vertelt projectleider Wil Molenaar (Perspectief) meer over de doelstellingen.

Download hier het artikel als PDF (klik hier) of lees het artikel online: klik hier.

Ouderen in gesprek

Ouderen in gesprek over de ouderenzorg

Op 25 januari 2012 kwamen in Utrecht zo'n 15 ouderen bij elkaar op uitnodiging van het CSO. Zij spraken over de uitgangspunten die in het project Ouderen aan Zet worden gebruikt bij de onderzoeken aan de hand van hun eigen ervaringen. Deze persoonlijke verhalen zijn opgetekend. (pdf)

Financiering

Het project is financieel mogelijk gemaakt door Fonds PGO van het Ministerie van VWS.

Z-app

Met de gratis Z-app (Zorg-applicatie) van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) kunnen nieuwe zorggebruikers al hun medische gegevens in een beveiligde omgeving op hun computer opslaan en delen met hun zorgverleners. De Z-app helpt een eerste bezoek aan de zorgverlener beter voorbereiden, waardoor zorggebruikers meehelpen de zorg veiliger en beter te maken. >> lees verder