Geestelijke Gezondheidszorg

Huisregels

 

In een instelling leven veel mensen bij elkaar. Net als in een groot gezin is het in zo’n situatie nuttig om afspraken te maken over de gang van zaken. De gezinsleden spreken bijvoorbeeld af hoe het huis op orde blijft, wanneer er gegeten wordt en op welk moment de televisie wel of niet aanstaat. De ‘huisregels’ zijn een vertaling van wat de leden belangrijk vinden in hun samenleven en hoe ze dat vorm willen geven. Als het goed is komen die regels in onderling overleg tot stand en is het voor iedereen duidelijk waarom ze er zijn.

Ook in een zorginstelling zijn huisregels belangrijk om de gang van zaken zo te regelen dat het samen wonen, leven en werken voor cliënten en medewerkers zo goed mogelijk verloopt. Ook dragen regels bij aan een veilige woonomgeving en aan de bescherming van privacy van de cliënten. Daarnaast zijn er regels die te maken hebben met een wettelijke verplichting voor de instelling. Een voorbeeld hiervan is het rookbeleid.

Meestal staan de huisregels vermeld in het informatieboekje van de instelling of in een apart huisreglement. Een goed huisreglement maakt geen inbreuk op de rechten van cliënten en draagt bij aan versterking van hun interne rechtspositie.

 

Wie bepaalt wat wel en niet mag in onze instelling?

De zorgaanbieder mag huisregels vaststellen maar moet dat doen in nauw overleg met de cliënten. Als belangenbehartiger van de cliënten heeft de cliëntenraad verzwaard adviesrecht bij ‘voor cliënten geldende regelingen’. De huisregels vallen daar ook onder. Voor cliënten is het belangrijk dat er overleg is over de huisregels. Anders bestaat het gevaar dat regels ‘van bovenaf’ worden opgelegd of dat er regels gehanteerd worden die nergens staan maar kennelijk wel gelden en waarvan niemand weet waarom die er zijn.

De zorgaanbieder stelt uiteindelijk de huisregels vast en zorgt ervoor dat die bij cliënten en medewerkers bekend zijn. Bij opname krijgt elke cliënt en/of diens vertegenwoordiger een schriftelijk exemplaar dat door een medewerker op verzoek toegelicht kan worden.

 

Onze cliëntenraad gaat met de directie in gesprek over het huisreglement. Waar moeten wij op letten?

Als uitgangspunt bij het instellen en wijzigen van huisregels kan bijvoorbeeld het volgende gelden:

• huisregels moeten in overeenstemming zijn met de zorgvisie van de instelling;
• ze regelen niet meer dan nodig is en bieden de mogelijkheid er in individuele gevallen van af te wijken;
• in de huisregels mogen geen sancties opgenomen zijn;
•  huisregels zijn afgestemd op de normen verantwoorde zorg/Prestatie-indicatoren;
• van huisregels dient een positieve invloed uit te gaan op het woon-, leef- en werkklimaat. 
•  huisregels worden vastgesteld en gewijzigd nadat cliënten daarover zijn geraadpleegd. De cliëntenraad fungeert hierbij als schakel tussen achterban en directie.

Eventueel kan de cliëntenraad de cliëntenvertrouwenspersoon of patiëntenvertrouwenspersoon raadplegen bij de beoordeling van de huisregels. Deze heeft veel kennis van de individuele rechtspositie van cliënten.

 

Hoe zit het met huisregels voor cliënten die in een instelling verblijven die onder de wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) valt?

Volgens de wet BOPZ is het bestuur van de instelling verplicht een schriftelijk overzicht te overhandigen van de in het ziekenhuis geldende huisregels. Het Besluit rechtspositieregelen BOPZ omschrijft vervolgens wat de strekking van deze huisregels is. Artikel 40 van dezelfde wet geeft aan dat in individuele gevallen inbreuk gemaakt kan worden op de in de huisregels opgenomen mogelijkheden voor het ontvangen van bezoek, de bewegingsvrijheid in en om het ziekenhuis en telefoonverkeer. Dit mag alleen op grond van de bepalingen in artikel 40 en is alleen van toepassing op individuele cliënten die gedwongen zijn opgenomen.

 

Waarom zijn huisregels belangrijk?

Goede huisregels, die in samenspraak met cliënten tot stand komen, waarborgen zo goed mogelijk de ruimte van individuele cliënten om in vrijheid te kunnen leven binnen de onvermijdelijke grenzen die het leven in een instelling met zich meebrengt. Goede huisregels laten zien vanuit welke zorgvisie en cultuur de instelling de zorg verleent. Ze geven helderheid over wat men binnen de instelling van elkaar mag verwachten en zorgen voor structuur en orde in het samen wonen, leven en werken.

Informatie over huisregels

Het model-huisreglement GGz kan aangevraagd worden bij GGz Nederland tel: (033) 460 89 00 of ga naar: www.ggznederland.nl.