Enquêterecht

Als er ernstige  en langdurende problemen in een organisatie zijn kan de cliëntenraad aan de rechter vragen een onderzoek in te stellen en maatregelen te treffen.

Dit heet het recht van enquête. U kunt hierbij denken aan financiële problemen. Maar ook aan problemen die te maken hebben met conflicten, bijvoorbeeld tussen de raad van bestuur en de raad van toezicht. Als de rechter vindt dat er goede redenen zijn zorgt hij dat de enquête er komt.

Wat staat er in de wet?

Het enquêterecht staat al sinds 1929 in het Burgerlijk Wetboek. Vanaf 2006 geldt de Wet toelating zorginstellingen (WTZi). Daarin staat dat het enquêterecht ook voor zorginstellingen van toepassing is. In de statuten van een zorginstelling moet staan dat ‘een orgaan dat de cliënten vertegenwoordigt’ een enquête in mag stellen. Een 'orgaan' betekent in dit geval bijvoorbeeld de cliëntenraad, of een andere organisatie zoals LOC. 

Wat is het doel van het recht van enquête?

  • Oplossen van een conflict
  • Duidelijk maken wat het beleid is van de organisatie en hoe het de organisatie dit beleid uitvoert
  • Vaststellen wie er verantwoordelijk is wanneer er sprake is van wanbeleid
  • Voorkómen van niet-gewenste situaties: door het enquêterecht is er meer controle mogelijk

Wat gebeurt er bij een enquête?

  • Onderzoek
    De cliëntenraad kan aan de rechter vragen een onderzoek in te stellen als er goede redenen zijn om aan het beleid van de zorginstelling te twijfelen
    De rechter is in dit geval de ondernemingskamer van het Hof in Amsterdam
    De ondernemingskamer onderzoekt of er voldoende redenen zijn voor een enquête. De zorginstelling kan zich verdedigen, en zo proberen de enquête tegen te houden. Maar wanneer er voldoende redenen zijn gaat de enquête door

  • Maatregelen
    Als blijkt dat er sprake is van wanbeleid kan de rechter maatregelen nemen:
    •    Vernietigen of uitstellen van beslissingen van de raad van bestuur of raad van toezicht
    •    Ontslaan of op non-actief stellen van leden van de raad van toezicht of raad van bestuur
    •    Benoemen van tijdelijke leden van raad van bestuur of raad van toezicht
    •    Tijdelijk aanpassen van de statuten van de zorginstelling
    •    Tijdelijk overdragen van de aandelen van de zorginstelling (als die er zijn)
    •    En als zwaarste middel: de rechtspersoon (bijvoorbeeld de stichting) mag niet meer bestaan

  • Twitter icoon
  • Facebook icoon
  • Hyves icoon
  • LinkedIn icoon

Artikel Z&Z

Lees nu ook het artikel enquêterecht uit Zorg & Zeggenschap van december 2009. Dit artikel is geschreven door mr Roeland de Mol, advocaat van het kantoor BarentsKrans in samenwerking met mr Sander van Mourik.

Heeft u naar aanleiding van dit artikel en uw situatie vragen over het enquêterecht? Neem dan contact op met de vraagbaak van LOC. U kunt bellen naar: (030) 284 32 00 of e-mailen: vraagbaak@loc.nl.

Meer informatie

Een enquête is een zwaar middel. Denk bijvoorbeeld aan een parlementaire enquête. Die komt er alleen in heel serieuze gevallen. Dat geldt ook voor een enquête in een zorginstelling. Als uw cliëntenraad een enquête overweegt, is het verstandig contact op te nemen met de vraagbaak van LOC.