Dwang en Drang - Vrijheidsbeperking

Geestelijke gezondheidszorg (GGz) | Vrijheidsbeperking (Vrijheid) | Rechtspositie cliënten

Vrijheidsbeperkende handelingen zijn afzondering, separatie (eenzame opsluiting), fixatie (vastbinden) en het onder dwang toedienen van eten en drinken. In de geestelijke gezondheidszorg wordt vrijheidsberperking vaak dwang en drang genoemd.

Terugdringen

Net als veel andere organisaties zet LOC zich in voor het terugdringen van gebruik van dwang- en drangmaatregelen. Dwang en drang zouden vaak niet nodig zijn als hulpverleners in een vroegtijdig stadium kwalitatief goede zorg zouden leveren. Daarnaast is het belangrijk dat cliënten in een crisissituatie zoveel mogelijk de eigen regie in handen kunnen houden.

Onmenselijk

Er is steeds meer aandacht voor het onmenselijke karakter van separeren.

• Zo doen ruim 40 instellingen mee met het ‘project Dwang en drang’ van branchorganisatie GGZ Nederland. Uit tussentijdse rapportages blijkt dat personeel bewuster wordt. En dat het aantal separaties afneemt. Niet alle instellingen voeren de registraties op dezelfde manier uit. Vergelijken tussen instellingen is daardoor niet goed mogelijk .
• Een parallelproject van de Werkgroep Dwang en drang van het Platform GGZ mikt op die instellingen die niét meedoen aan het project van GGZ Nederland. Daaronder vallen psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen. Ook dit project gaat om bewustwording en een maken van ander beleid op het gebied van separeren.
• De Inspectie voor Volksgezondheid ist een eigen project gestart waar zij via thematisch inspectiebezoek ‘separeren op de eerste dag van opname’ onderzoekt of sprake is van preventieve maatregelen en alternatieve interventies. In november kwam een rapport uit van de Inspectie met zogeheten ‘good practices’.
  Nieuwe wet in de maak

Wetgeving

Vrijheidsbeperking is geregeld in de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz). De wet geldt in de geestelijke gezondheidszorg, de verpleging en verzorging en verstandelijk gehandicaptenzorg.

Het kabinet aan een regeling die de huidige wet BOPZ kan vervangen. LOC was bij de debatten over de nieuwe wet in de Tweede Kamer aanwezig en is in de belangenbehartiging hier actief mee bezig. De Tweede Kamer heeft in oktober 2008 een motie aangenomen voor een inventarisatie van alternatieven voor dwang en de toepassing hiervan. De resultaten moeten bij de nieuwe wet betrokken worden en de Kamer verwacht verslag uiterlijk bij de indiening van de nieuwe wet. Ook heeft zij haar standpunten duidelijk gemaakt aan minister en Tweede Kamer. LOC is van mening dat de legitimering van de wetgeving ontbreekt zolang de zorg van onvoldoende kwaliteit is.

LOC Zeggenschap in zorg - Churchilllaan 11 (16e etage), 3527 GV  Utrecht - (030) 284 32 00 - webmaster@loc.nl