
Persbericht Utrecht, 16 september 2008
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) schetst in haar beleidsagenda 2009 een mooi toekomstbeeld voor de zorg. Er komt wetgeving die cliënten beschermt, de kwaliteit van de zorg wordt beter en de positie van cliënten wordt versterkt. LOC-LPR kan zich in grote lijnen vinden in deze toekomstvisie, maar constateert dat cliënten zelf daar voorlopig weinig van merken. Zowel in de ouderenzorg als in de GGz, verslavingszorg en maatschappelijke opvang ervaren mensen een verschraling van de zorg. Vanaf volgend jaar wordt er bezuinigd op begeleiding in de AWBZ, er komt een eigen bijdrage voor begeleiding en de vermogenstoets wordt opnieuw opgevoerd. LOC-LPR vreest dat de kwaliteit van leven van kwetsbare mensen verder wordt aangetast.
In juni heeft het kabinet een visie neergelegd op de toekomst van de AWBZ. LOC-LPR is blij dat er een aparte verzekering blijft voor langdurende zorg. Tevens ziet LOC-LPR de noodzaak van een scherpere afbakening van de AWBZ. Maar dat vergt ook volstrekte helderheid over wat er gebeurt met zaken die niet langer vanuit de AWBZ worden geleverd. LOC-LPR constateert met zorg dat die duidelijkheid er nu niet is. Ongeveer 200.000 kwetsbare mensen krijgen in de toekomst minder of geen begeleiding meer vanuit de AWBZ. Tegelijkertijd weten zij niet wat zij straks zelf moeten regelen en wat andere overheden/disciplines (gemeente, onderwijs) zullen leveren.
In de plannen voor 2009 worden diverse maatregelen genomen die gevolgen hebben voor de hoogte van het inkomen voor mensen die op zorg zijn aangewezen. Er komt een eigen bijdrage voor begeleiding. Daarnaast moeten mensen een hogere eigen bijdrage betalen als zij spaargeld hebben (vermogenstoets). Veel mensen krijgen door een nieuwe regeling in 2009 minder geld terug vanwege bijzondere uitgaven. Bewoners van verzorgingshuizen moeten zelf hun waskosten gaan betalen. En veel zorginstellingen in GGz en ouderenzorg brengen steeds meer in rekening bij hun cliënten. Door de stapeling aan maatregelen verslechtert de inkomenspositie van cliënten steeds verder.
Veel beleidsintenties voor de langere termijn zijn positief. Zo is LOC-LPR verheugd dat er hard gewerkt wordt om de rechten van cliëntenraden te versterken en het klachtrecht te verbeteren. De mede door LOC-LPR opgestelde normen voor verantwoorde zorg worden door het ministerie als basis genomen voor verdere kwaliteitsverbetering. Een wetswijziging in de Wmo voorkomt dat cliënten met huishoudelijke hulp ongewild werkgever worden. De financiering van de zorg sluit beter aan op de zorgvraag van cliënten. Veel van deze intenties moeten nog in beleid omgezet worden.
LOC-LPR roept het kabinet op geen overhaaste beslissingen te nemen die negatief uitpakken voor de cliënt. Invoering van bezuinigingen op begeleiding per 1 januari aanstaande zonder duidelijkheid over de gevolgen voor cliënten en afspraken over een vangnet in een ander publiek domein, is onaanvaardbaar. Daarnaast doet LOC-LPR een dringend beroep op het kabinet om de inkomenspositie van cliënten in kaart te brengen en te zorgen dat mensen niet onder het bestaansminimum komen. Vanwege ervaringen in het verleden is een herinvoering van de vermogenstoets zeer ongewenst.
Voor de toekomst ligt er een goede beleidsagenda. LOC-LPR vindt het van belang dat deze intenties snel omgezet worden in concrete maatregelen en dat daarbij de positie van de cliënt leidend is. Beleid is pas werkelijk geslaagd als cliënten meer zeggenschap over hun zorg hebben en de kwaliteit van hun leven verbetert.